Lider.com.az istinadən bildirir ki, qlobal təhlükəsizlik arxitekturasının qarşılaşdığı ən kəskin çətinliklərdən biri BMT Təhlükəsizlik Şurası və digər qurumlar tərəfindən verilən qərarların həyata keçirilməsini təmin edən mexanizmlərin kifayət qədər təsirli olmamasıdır.
Sənədlərin kağız üzərində qalması, hüququn seçmə üsulla tətbiqi və təcavüzkarın cəzalandırılmaması münaqişələrin uzanmasına, həmçinin yeni toqquşmaların meydana gəlməsinə zəmin hazırlayır.
Ölkəmizin otuzillik işğal dövrü bu problemin ən bariz nümunələrindən biri hesab olunur.
Dövlət başçısı İlham Əliyev Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirənin yeddinci sammitindəki çıxışında qlobal təhlükəsizlik strukturunun bu fundamental nöqsanına diqqət yönəltmişdir.
Prezident vurğulamışdır ki, sözügedən məsələ təkcə bizim ölkəmiz üçün deyil, bütövlükdə beynəlxalq təhlükəsizlik mexanizmləri baxımından qlobal önəm daşıyır.
Dövlət rəhbəri qeyd etmişdir: Mən bu məsələ üzərində ətraflı dayandım, çünki bu, qlobal əhəmiyyət daşıyır. BMT-nin Təhlükəsizlik Şurasının və digər beynəlxalq təşkilatlarının qəbul etdiyi qərar və qətnamələrin icrasını təmin edən mexanizmlər hazırlanmayana qədər müharibələr və münaqişələr davam edəcək və yeniləri meydana çıxacaq.
Bu mövqe yalnız Azərbaycanın keçdiyi tarixi mərhələyə deyil, bütövlükdə dövlətlərarası münasibətlər sisteminin gələcəyinə ünvanlanan ciddi xəbərdarlıq mənasını daşıyır.
Ötən əsrin doxsanıncı illərində BMT Təhlükəsizlik Şurası torpaqlarımızın işğaldan azad olunması ilə əlaqədar bir neçə mühüm sənəd qəbul etmişdi.
Həmin qətnamələrdə suverenliyimiz və ərazi bütövlüyümüz təsdiqlənərək işğalçı qüvvələrin həmin bölgələrdən çıxarılması tələb olunsa da, bu tələblərin reallaşması istiqamətində zəruri məcburetmə addımları atılmamışdı.
Prezident İlham Əliyev həmin dövrün fəaliyyətini dəyərləndirərkən bildirmişdir: BMT-nin Təhlükəsizlik Şurası 1993-cü ildə erməni qüvvələrinin işğal olunmuş ərazilərdən dərhal, tam və qeyd-şərtsiz çıxarılmasını tələb edən dörd qətnamə qəbul etmiş, lakin onlar 30 il ərzində kağız üzərində qalmışdır. Məsələnin həlli üçün 1992-ci ildə yaradılmış ATƏT-in Minsk qrupunun fəaliyyəti imitasiya xarakteri daşıyırdı.
Beynəlxalq institutların fəaliyyətsizliyi və ikili standartlar problemi münaqişənin illərlə uzanmasına zəmin yaratmışdır.
Dövlət başçısının fikrincə, əgər vaxtında lazımi sanksiyalar tətbiq olunsaydı, baş verənlərin qarşısını almaq mümkünsüz olmazdı.
Prezident qeyd etmişdir: Əgər işğal, soyqırımı və etnik təmizləməyə görə Ermənistana vaxtında sanksiyalar tətbiq edilsəydi, Azərbaycan döyüş meydanında erməni faşizminin belini qırmağa məcbur qalmazdı. Təcavüzkarın cəzasız qalması onun həyasızlığının miqyasını yalnız daha da artırırdı.
Ölkəmiz illər uzu problemin sülh yolu ilə həllinə çalışsa da, vasitəçilik səyləri nəticə verməmiş və nəticədə suverenliyimiz hərb yolu ilə bərpa olunmuşdur.
Dövlət rəhbəri bu xüsusda bildirmişdir: Müharibə bizim seçimimiz olmayıb. Bizi müharibəyə Ermənistan məcbur edib. Onun arxasında dayanan havadarlar isə görünür ki, Azərbaycanın öz suverenliyini və beynəlxalq hüququ güc yolu ilə bərpa edəcəyini düşünmədilər.
Hərbi qələbədən sonra belə ölkəmiz sülh təşəbbüsləri ilə çıxış etmiş və qisasçılıq mövqeyindən çıxış etmədiyini nümayiş etdirmişdir.
Prezident bu barədə demişdir: Biz müharibədə qalib gəldik, işğalçıları torpaqlarımızdan qovduq. Lakin 30 illik əzablar, soyqırımı, şəhər və kəndlərimizin dağıdılmasına görə onlardan qisas almadık. Biz döyüş meydanında qisas aldıq və Ermənistana sülh təklif etdik.
Yekun olaraq, otuzillik təcrübə göstərir ki, beynəlxalq hüquq yalnız bəyannamələrlə deyil, real və qərəzsiz icra mexanizmləri ilə möhkəmlənir.